انتخاب صحیح سایز لولههای آبیاری قطرهای تاثیر بسزایی در بهینهسازی مصرف آب و تضمین یکنواختی توزیع آن در باغات و مزارع دارد. این انتخاب به عوامل متعددی بستگی دارد که از جمله آنها میتوان به نوع کشت، فشار آب، دبی مورد نیاز و طول خطوط آبیاری اشاره نمود. اگر میخواهید در مورد نحوه محاسبه سایز لولههای آبیاری قطرهای، حداکثر طول مجاز آنها و روش تعیین قطر مناسب اطلاعات بیشتری کسب کنید، پیشنهاد میکنیم تا پایان این مطلب با ما همراه باشید.
محاسبه لوله های آبیاری قطره ای
همانطور که اشاره شد محاسبه و انتخاب مناسبترین لولههای آبیاری قطرهای وابسته به فاکتورهای مختلفی است و باید نیاز آبی گیاهان، فشار موجود در سیستم و دبی مورد نیاز را مدنظر قرار داد. با توجه به این اطلاعات میتوانید به راحتی سایز لولهای را انتخاب کنید که بتواند دبی مدنظر را با حداقل افت فشار تامین نماید. از رایجترین لولههای آبیاری قطرهای که در سایزهای مختلف تولید میشوند میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
لوله 16 میلیمتر: پرکاربردترین سایز در سیستمهای آبیاری قطرهای، مناسب برای ردیفهای کوتاه و تعداد کم قطرهچکانها
لوله 20 میلیمتر: مناسب برای ردیفهای بلندتر و تعداد بیشتر قطرهچکانها
لوله 25 میلیمتر و بالاتر: برای خطوط اصلی و تامین آب چند خط فرعی مورد استفاده قرار میگیرد.
علاوه بر موارد ذکر شده شیب زمین، نوع خاک، فشار آب در ورودی و تعداد خروجیهای سیستم نیز در انتخاب سایر لوله مناسب موثر هستند.
حداکثر طول لوله آبیاری قطره ای
طول مجاز لولههای آبیاری قطرهای به قطر لوله، دبی خروجی قطرهچکانها و فشار آب بستگی دارد. به منظور حفظ یکنواختی در توزیع آب و جلوگیری از افت فشار، پیشنهاد میشود که حداکثر طول لولهها را با توجه به سایز آنها به صورت زیر در نظر بگیرید:
لوله 16 میلیمتر: حداکثر طول توصیه شده تقریباً 60 متر است. در صورتی که ورودی آب در وسط خط باشد، میزان این طول میتواند تا 120 متر افزایش پیدا کند.
لوله 20 میلیمتر: حداکثر طول مجاز از لولههای 16 میلیمتر بیشتر بوده و با توجه به شرایط سیستم تعیین میگردد.
لولههای با قطر بالاتر: برای خطوط اصلی و تامین آب به چندین خط فرعی مورد استفاده قرار میگیرد و طول آنها با توجه به طراحی سیستم مشخص میگردد.
افزایش طول لولهها میتواند موجب افت فشار و کاهش یکنواختی توزیع آب شود. در جهت رفع این مشکل، میتوان از لولههایی با قطر بزرگتر، نصب شیرهای فشارشکن و پمپهای تقویتکننده در نقاط استراتژیک سیستم استفاده نمود. علاوه بر این، استفاده از سیستمهای حلقهای نیز میتواند باعث کاهش افت فشار و افزایش یکنواختی آبرسانی شود.
نحوه محاسبه قطر لوله آبیاری قطره ای
به منظور تعیین قطر مناسب لولههای آبیاری قطرهای، باید دبی کل سیستم، فشار موجود و طول خطوط آبیاری را مدنظر قرار داد. با استفاده از فرمول ساده زیر به راحتی میتوانید میزان دبی را محاسبه کنید.
دبی (Q) = مساحت مقطع لوله (A) × سرعت جریان (V)
در این فرمول، مساحت مقطع لوله بر اساس مترمربع و سرعت جریان بر حسب متر بر ثانیه محاسبه میشود. با داشتن دبی مورد نیاز و سرعت جریان مطلوب، میتوانید مساحت مقطع لوله و قطر آن را محاسبه نمایید. علاوه بر این جداولی نیز وجود دارد که با توجه به دبی و طول لوله، قطر مناسب را پیشنهاد میدهند. این جداول کمک میکنند که فرآیند انتخاب قطر لوله تسهیل شود. به عنوان مثال، در صورتی که دبی کل سیستم 3 لیتر بر ثانیه و طول خط لوله 100 متر باشد، این جدول تعیین میکند برای جلوگیری از افت فشار، باید از لولهای به قطر حداقل 25 میلیمتر استفاده نمود.
همچنین نرمافزارهای تخصصی طراحی سیستمهای آبیاری نیز مانند EPANET یا Rain Bird وجود دارد که برای تعیین انتخاب دقیق سایز لولهها از آنها کمک بگیرید.
نکات مهم در انتخاب و نصب لولههای آبیاری قطره ای
در انتخاب لولههای آبیاری قطرهای با سایز مناسب باید به نکات زیر توجه نمود:
جنس لوله: لولههای پلیاتیلن به دلیل انعطافپذیری، مقاومت در برابر اشعه ماورابنفش و طول عمر بالا، انتخاب مناسبی برای سیستمهای آبیاری قطرهای خواهند بود.
فشار کاری: اطمینان حاصل نمایید که لوله انتخابی بتواند فشار کاری سیستم را تحمل کند. فشار کاری معمولاً برای لولههای آبیاری قطرهای بین 0.5 تا 4 بار است.
نصب صحیح: نصب لولهها باید به نحوی انجام شود که از پیچخوردگی، خمیدگیهای تند و آسیبهای فیزیکی جلوگیری کند. همچنین استفاده از اتصالات مناسب و آببندی صحیح در نقاط اتصال، مانع از نشت آب و افت فشار میشود.
نگهداری و بازبینی: پس از نصب، سیستم آبیاری باید به صورت دورهای بازبینی و نگهداری شود تا از عملکرد صحیح آن اطمینان حاصل گردد. تمیزکردن فیلترها، بررسی قطرهچکانها و اطمینان از عدم وجود نشتی، از جمله اقداماتی است که باید به شکل منظم انجام گردد.
سخن پایانی
انتخاب سایز مناسب لوله آبیاری قطرهای یکی از مهمترین عوامل در طراحی سیستمهای آبیاری بهینه است. با محاسبه دقیق قطر و طول لولهها، میتوان از هدررفت آب جلوگیری نمود و یکنواختی توزیع آب را تضمین کرد. همچنین استفاده از تجهیزات با کیفیت، نصب صحیح و نگهداری مداوم، به عملکرد بهینه سیستم و افزایش طول عمر آن کمک میکند. علاوه بر این، توجه به شرایط محیطی و نیازهای زراعی منطقه مدنظر میتواند تاثیر قابلتوجهی در کارایی و عملکرد سیستم آبیاری قطرهای داشته باشد.
برای خرید بهترین لولههای آبیاری قطرهای و سایر لوازم جانبی مورد نیاز آن میتوانید به فروشگاه الماس پلاست که به صورت تخصصی در زمینه تولید و عرضه نوارهای آبیاری قطرهای و بارانی فعالیت دارد، مراجعه نمایید و خریدی آسان و رضایتبخشی را تجربه کنید.