آبیاری یکی از مهمترین عوامل در حفظ سلامت و رشد درختان است. میزان و زمان آبیاری با توجه به نوع درخت، سن، شرایط آبوهوایی و نوع خاک متفاوت خواهد بود. آبیاری بیش از حد، میتواند باعث پوسیدگی ریشه شود، درحالیکه کمآبی، رشد درخت را مختل کرده و موجب ضعف و بیماری آن میشود. انتخاب زمان مناسب آبیاری، بهخصوص در فصلهای گرم، به حفظ رطوبت خاک و جذب مناسب آن توسط درخت، کمک میکند.
در این مقاله، به بررسی بهترین زمانهای آبیاری درختان و نکات مهم برای بهینهسازی این فرآیند میپردازیم.
بهترین زمان برای آبیاری درختان چه هنگامی است
بهطورکلی برای تعیین بهترین زمان آبیاری درختان باید عوامل مختلفی را بررسی کنیم. در واقع، زمان مناسب برای آبیاری درختان وابسته به عوامل متعددی است که در زیر به آنها اشاره خواهیم کرد.
دما و شرایط آبوهوایی: در روزهای گرم و خشک، تبخیر آب زیاد است، بنابراین آبیاری در اوایل صبح یا اواخر بعدازظهر به کاهش هدررفت آب و جذب بهتر آن توسط ریشهها کمک میکند. در مناطق مرطوب، نیاز به آبیاری کمتر بوده و در هر زمان از طول روز میتوان آبیاری را انجام داد.
نوع خاک: درختانی که در خاکهای شنی کاشته شدهاند، سریعتر آب را عبور میدهند، بنابراین نیاز به آبیاری مکرر خواهند داشت. درحالیکه خاکهای رسی آب را بیشتر نگه میدارند و میتوان با فواصل طولانیتر آبیاری کرد.
سن و نوع درخت: درختان جوان به آبیاری مداوم و منظم نیاز دارند، زیرا ریشههای آنها هنوز عمیق نشده است، اما درختان بالغ به دلیل داشتن ریشهای بلند و گستردهتر، مقاومت بیشتری به خشکی دارند و فواصل آبیاری آنها طولانیتر است.
فصل و میزان بارندگی: در تابستان و فصول خشک، میزان آبیاری باید افزایش یابد تا از تنش آبی (فشار ناشی از بیآبی) درختان جلوگیری شود. درحالیکه در بهار، پاییز و زمستان، به دلیل بارشهای طبیعی، آبیاری باید کاهش یابد تا از پوسیدگی ریشه جلوگیری شود.
روش آبیاری: آبیاری قطرهای به دلیل کاهش تبخیر و نفوذ تدریجی آب، معمولاً در ساعات خنک روز (صبح و عصر) موثرتر است. در روشهای دیگر مثل روش آبیاری غرقابی و سطحی، بهتر است آبیاری در اوایل صبح انجام شود تا آب فرصت کافی برای نفوذ به عمق خاک را داشته باشد.
بهترین زمان آبیاری درختان میوه در بهار
در فصل بهار درختان میوه در مرحله رشد برگها، گلدهی و تشکیل میوه قرار دارند، بنابراین تأمین آب کافی برای آنها ضروری است. بهترین زمان آبیاری در این فصل، اوایل صبح (۶ تا ۱۰ صبح) یا اواخر بعدازظهر (بعد از ۴ عصر) است، زیرا در این ساعات، دمای هوا پایینتر بوده و تبخیر آب کمتر است. درواقع، این کار باعث میشود ریشهها فرصت کافی برای جذب رطوبت را داشته باشند. همچنین، آبیاری در این زمانها به کاهش تنش آبی درخت کمک کرده و کیفیت گلدهی و میوهدهی را بهبود میبخشد.
در نظر داشته بلشید، میزان و دفعات آبیاری در بهار، به نوع درخت، سن آن، نوع خاک و میزان بارندگی بستگی دارد. درختان جوان و درختانی که در خاکهای شنی کاشته شدهاند، به آبیاری مکرر نیاز دارند، درحالیکه درختان بالغ و آنهایی که در خاکهای رسی قرار دارند، مدت بیشتری رطوبت را حفظ میکنند. در مناطق کمبارش، آبیاری باید در دفعات بیشتری باشد، اما در صورت بارندگی مناسب، میتوان فواصل آبیاری را افزایش داد.
بهترین زمان آبیاری درختان در تابستان
در تابستان بهترین زمان برای آبیاری درختان، اوایل صبح یا اواخر عصر است. در این ساعات، دمای هوا پایینتر بوده و میزان تبخیر آب کمتر میشود، بنابراین ریشهها فرصت بیشتری برای جذب آب دارند. این امر باعث میشود که درختان از رطوبت بیشتری بهرهمند شوند و رشد بهتری داشته باشند. علاوه بر این، آبیاری در این زمانها از شوک حرارتی به درختان جلوگیری میکند، زیرا با آبیاری در ساعات گرم روز، آب میتواند به سرعت تبخیر شود و تأثیر کمی بر درخت داشته باشد. همچنین، آبیاری در صبح یا عصر به خنک شدن خاک کمک میکند که در نهایت به سلامت درختان منجر میشود.
در این فصل بهتر است آبیاری بهصورت عمیق و کم دفعات انجام شود. این بدین معناست که به جای آبیاری سطحی و روزانه، باید آب به عمق خاک نفوذ کند تا ریشهها بتوانند به خوبی آب را جذب کنند. معمولاً در تابستان، با توجه به میزان تبخیر و نیاز گیاه، باید درختان را دو تا سه بار در هفته آبیاری کرد. در مناطق گرم و خشک، ممکن است، این دفعات حتی بیشتر شوند.
بهترین زمان آبیاری درختان در زمستان
در زمستان بهترین زمان برای آبیاری درختان اوایل صبح است. در این زمان، دمای هوا هنوز پایین است و خاک معمولاً کمی گرمتر از شب گذشته خواهد بود، بنابراین آب به راحتی جذب خاک میشود و تبخیر کمتری خواهد داشت. این موضوع، باعث میشود که رطوبت بیشتری در خاک باقی بماند. علاوه بر این، آبیاری در صبح به جلوگیری از یخزدگی ریشهها در شبهای سرد کمک میکند، زیرا آبی که در طول روز جذب خاک میشود، شبهنگام یخ نمیزند و به سلامت درختان آسیب نمیرساند. این روش همچنین باعث میشود که درختان در طول روز بتوانند به بهترین شکل از رطوبت موجود استفاده کنند، پیش از آنکه شب سرد و یخبندان فرا برسد.
توجه داشته باشید، در این فصل، چون دمای هوا پایینتر است و درختان معمولاً در دورهای از خواب یا کمفعالیت قرار دارند، نیاز به آبیاری کمتری خواهند داشت. به همین دلیل، دفعات آبیاری باید کاهش یابد و فقط زمانی که خاک کاملاً خشک شده باشد، آبیاری انجام شود. آبیاری عمیق و در فواصل زمانی طولانیتر مناسب است تا ریشهها رطوبت لازم را دریافت کنند و در عین حال، خاک بیش از حد مرطوب نشود.
زمان آبیاری درختان در پاییز
در پاییز زمان آبیاری درختان به میزان بارش و شرایط آبوهوایی منطقه بستگی دارد. بهطورکلی، در این فصل چون دما کاهش مییابد و میزان تبخیر کمتر است، نیاز آبی درختان کمتر از تابستان است. با این حال، برای حفظ رطوبت خاک و جلوگیری از خشکی، آبیاری باید به طور منظم در صبح یا عصر انجام شود. اگر بارشها کم باشد، بهتر است درختان را هر دو هفته یک بار آبیاری کنید. توجه داشته باشید که درختان نباید در پاییز با خاک خیلی خشک مواجه شوند.
زمان قطع آبیاری درختان در پاییز
همانطور که اشاره کردیم، در فصل پاییز به دلیل کاهش دمای هوا، نیاز درختان به آب کمتر میشود. معمولاً قطع آبیاری درختان در این فصل از ماههای مهر یا آبان شروع میشود و تا پایان پاییز ادامه دارد، به خصوص اگر بارشهای طبیعی آغاز شود.
اگر درختان در مناطقی با اقلیم خشک یا نیمهخشک هستند و بارشها کم باشد، ممکن است، آبیاری تا اواسط آذر هم ادامه داشته باشد. بهطورکلی، برای قطع آبیاری درختان در این فصل، باید وضعیت رطوبت خاک را بررسی کنید و مطمئن شوید که درختان به اندازه کافی از آب ذخیرهشده در خاک بهره میبرند. همچنین در مناطق سردسیر که احتمال یخبندان وجود دارد، باید از آبیاری در اواخر پاییز و قبل از یخبندان خودداری کنید تا از آسیب به ریشهها جلوگیری شود.
بهترین زمان آبیاری درختان در طول روز
بهترین زمان برای آبیاری درختان در طول روز در تمام فصلها، صبح زود یا عصر است. این زمانها به دلیل دمای پایینتر هوا و تبخیر کمتر آب، موثرتر هستند. از آبیاری در وسط روز یا زمانی که آفتاب شدید است، پرهیز کنید، زیرا تبخیر سریع آب، باعث میشود که آب به ریشهها نرسد و درختان دچار کمآبی شوند.
آبیاری صبح زود: صبح زود بهترین زمان برای آبیاری درختان است؛ زیرا در این زمان دمای هوا پایینتر بوده و تبخیر آب از سطح خاک کمتر است. این موضوع، در واقع، باعث میشود آب بیشتری به ریشهها برسد. همچنین در این زمان از روز، خاک هنوز خنک است و رطوبت به طور مؤثرتر جذب میشود، بنابراین درختان میتوانند از این آب برای شروع فرآیندهای فتوسنتز در طول روز استفاده کنند.
آبیاری عصر: آبیاری در عصر نیز مناسب است، زیرا دمای هوا کاهشیافته و تبخیر آب کم میشود، رطوبت خاک تا شب باقی میماند و درختان میتوانند از آن بهرهبرداری کنند، اما باید مراقب بود که آبیاری خیلی دیر انجام نشود، چراکه آبیاری دیرهنگام، میتواند خطر رشد بیماریها به دلیل رطوبت شبانه را افزایش دهد.
جمعبندی
توجه به زمان مناسب آبیاری درختان نقش حیاتی در رشد و سلامت آنها دارد و به بهینهسازی مصرف آب کمک میکند. برای انجام آبیاری دقیق و مؤثر، استفاده از تجهیزات آبیاری قطرهای باکیفیت، مانند محصولات ارائه شده توسط شرکت الماس پلاست، میتواند به طور قابلتوجهی بهرهوری آبیاری را افزایش دهد و از هدررفت آب جلوگیری کند.
امیدواریم از این مقاله بهره کافی برده باشید و با استفاده از این نکات، نحوه آبیاری درختان خود را بهبود ببخشید.